Rozmowy z dzieckiem podczas spacerów

Maj to najpiękniejszy czas na spacery. Dziś kilka słów o wartości dodanej do takiej formy wypoczynku.

"Jednym z najlepszych sposobów rozpoczęcia rozmowy z drugą osobą, zwłaszcza z nieznajomą, jest skomentowanie otoczenia lub zapytanie o nie, na przykład: "Ale dzisiaj mamy czyste niebo" albo "Nie wie pan, czy dzisiaj ma padać?". Wiele dzieci ma problem z językiem pragmatycznym, toteż należy organizować takie zabawy, dzięki którym poszerzą zakres słownictwa i zdobędą umiejętności komunikowania się w określonym kontekście.

Rekwizyty:

  • Żadne, najwyżej buty do pieszych wycieczek.
  • Miejsce do spacerowania.
  • Aparat fotograficzny (poziom drugi).
  • Mały notes i coś do pisania (poziom drugi).

Sposób zabawy (poziom pierwszy):

  • Można zainteresować dziecko pieszymi wędrówkami na wiele różnych sposobów, zwłaszcza, że wspólne spacery sprzyjają komunikacji.
  • Idźcie gęsiego lub obok siebie i rozmawiajcie o przyimkach, na przykład: "Jestem obok ciebie". To najlepszy sposób - konkretny i trójwymiarowy - na zrozumienie tych pojęć.
  • Po drodze zbierajcie patyki, oglądajcie je. Zapytaj: "Który z nich jest dłuższy (krótszy, cięższy, lżejszy, ostrzejszy czy bardziej tępy)?".
  • Jeśli dziecko dysponuje większymi umiejętnościami, można się zabawić w pytanie i odpowiedź, na przykład: "Kto ma dłuższy patyk?"
  • Spacerujcie na przemian szybko i wolno, opisujcie sposób chodzenia i wszelkie zmiany ruchu, takie jak zatrzymywanie się, odwracanie czy robienie dużych lub małych kroków.
  • Liczcie kroki, by się nauczyć kierunków, np. 2 kroki do przodu, 4 do tyłu. Jeśli bawimy się z dziećmi, które mają problemy z określaniem kierunków, zwłaszcza dzieci z zaburzeniami języka opisowego lub planowania motorycznego, konieczne będzie prowadzenie podopiecznego - w trakcie wykonywania poleceń trzymaj go za rękę.
  • Pobawcie się w "popatrz w górę, popatrz w dół". Zapytaj: "Co widzisz?". Dla ułatwienia możesz zacząć odpowiedź, np: "Widzę...".
  • Aby rozpocząć zabawę, wybierzcie wraz z dzieckiem jakiś obiekt i sprawdźcie ile tych obiektów naliczyliście. Zapytaj, np.: "Ile widzisz sosen?".
  • Podczas wędrówki po okolicy zabawcie się w "idź za przywódcą".
  • Policzcie samochody na podjazdach. Wybierzcie i znajdźcie samochód lub dom określonego koloru.
  • Jak najczęściej spacerujcie po lesie. Możliwości rozwijania języka podczas wędrówki są praktycznie nieograniczone.

Sposób zabawy (poziom drugi):

  • Aby zdobyć więcej doświadczeń weźcie ze sobą aparat fotograficzny. Każde zdarzenie podczas wycieczki powinno zostać dobrze udokumentowane zdjęciami przedstawiającymi dziecko we wszelkich możliwych miejscach i z różnymi obiektami. Historię należy ułożyć sekwencyjnie. Niech nie liczy więcej niż 10 zdjęć. Należy używać prostych słów, np, na jednej stronie niech będzie napisane: "W piątek ja i mama poszliśmy na spacer nad jezioro", a na drugiej: "Pierwszą rzeczą, jaką zobaczyliśmy, było...".

Cele / Korzyści:

  • Planowanie motoryczne (ruch) - chodzenie jest wprawdzie ruchem naturalnym i nieskomplikowanym, ale spacery w nowym otoczeniu czy terenie wymagają współpracy mózgu z ciałem w celu odnalezienia drogi w obcym środowisku.
  • Bodziec proprioceptywny - wchodzenie pod górę dostarcza dużo więcej bodźców proprioceptywnych niż chodzenie po płaskim terenie, z którym umysł i ciało człowieka są już zaznajomione.
  • Komunikacja/język - komentowanie otoczenia to świetny początek rozmowy, niezbędny do rozwoju języka społecznego.
  • Nowe pojęcia - dzięki tej zabawie dziecko poszerza zasób słownictwa, uczy się głównie zadawania pytań na temat tego, na co właśnie patrzy, i udzielania odpowiedzi.
  • Umiejętności wzrokowo-przestrzenne - ta zabawa wspomaga wzrokowo-przestrzenne pojmowanie otoczenia dzięki odnoszeniu się do różnic i podobieństw między obiektami, które dziecko widuje każdego dnia. Poza tym umożliwia powiązanie słów z obserwacjami.
  • Umiejętności wzrokowe - wędrówki po świeżym powietrzu to najlepsza "gimnastyka" dla oczu! (Delaney, 2016)."

Jadwiga Kowalczyk, logopeda

źródło: T. Delaney, 101 ćwiczeń, gier i zabaw..., Harmonia Universalis, Gdańsk 2016