Friedrich Froebel – twórca wychowania przedszkolnego

Friedrich Froebel – twórca wychowania przedszkolnego

Friedrich Froebel (1772-1852) – niemiecki pedagog, teoretyk i czołowy kreator wychowania przedszkolnego o orientacji humanistycznej, zainicjował w państwie pruskim, które nie tolerowało instytucji wychowujących dzieci w duchu samodzielności myślenia i poszanowania ludzi, zreformowany typ placówki edukacyjnej dla najmłodszych, określanej mianem ogrodu dziecięcego (Kindergarten). Chciał, aby dzieci czuły się w nim jak rośliny troskliwie pielęgnowane przez ogrodnika wychowawcę i od najmłodszych lat uczyły się tam samodzielności myślenia oraz umiejętności współżycia z ludźmi. Niestety (na rok przed jego śmiercią) przedszkola te zostały zakazane w państwie pruskim.

 

Myśl pedagogiczna Froebla:

1. Uznawany za twórcę teorii wychowania przedszkolnego

2. Uznał ze podstawową forma aktywności dziecka jest zabawa, która powinna być odpowiednio zorganizowana

3. Zaproponował odpowiednie przedmioty, które nazwał darami, służące do rozwijania wszechstronnej osobowości dziecka, odpowiednie dla trzech okresów przedszkolnych (okres kuli, walca i sześcianu). W pierwszym okresie dzieci otrzymują piłkę jako kulę, w drugim walec, a w trzecim klocki o kształcie sześcianu. (dary-zabawki)

4. W organizowanych przez siebie tzw. „ogródkach dziecięcych” (kindergarden) uwzględnił podstawowe zasady dydaktyczne – poglądowości, aktywności, dostępności, systematyczności, logicznej kolejności.

5. Opracował metodykę wychowania przedszkolnego (metody, formy, środki)

6. Kładł nacisk na wszechstronny i harmonijny rozwój umysłowy, moralny i fizyczny, zgodny z indywidualnymi cechami dziecka.

7. Opracował projekt kształcenia nauczyciela

8. Uznał wychowanie przedszkolne za integralną część kształcenia ogólnego. Każde dziecko powinno zaczynać od przedszkola.

Dary - specjalnie przygotowany zestaw środków dydaktycznych. Miały one różny kształt i służyły różnym celom.

DAR numer 1: Zestaw 6 wełnianych kul o średnicy około 5cm w kolorach: czerwonym, żółtym, pomarańczowym, zielonym, niebieskim i purpurowym. Zawieszone były na krótkim sznurku zakończonym pętelką. Przeznaczone dla dzieci do lat 3. Zalety: Dzieci uczą się rozróżniać kształt kuli, która jest bryłą podstawową, poznaje kolory, ma możliwość obserwacji ruchu w przestrzeni. zabawa może polegać na toczeniu, podrzucaniu, bujaniu, wirowaniu oddziałując na wyobraźnię dziecka. Zabawka jest bardzo prosta w budowie ale doskonale może spełniać swoją rolę.

DAR numer 2: Zestaw 2 kul, 2 sześcianów i 2 walców w jednakowym kolorze. Przeznaczone dla dzieci od 3-4 lat. Zadaniem tego materiału dydaktycznego jest wdrażanie do manipulacji, obserwacji i porównywania obiektów. Dziecko ma możliwość doświadczania, iż niektóre obiekty można toczyć (kula, walec) a inne nie. Niektóre z nich mają ściany owalne, inne płaskie. Dodatkowo bryły te posiadają otwory, przez które można przełożyć specjalne pręty, umożliwia to obroty w przestrzeni względem wybranej osi.

DAR numer 3: Zestaw 8 sześcianów (klocków) z których można złożyć 1 większy sześcian. Wszystkie one zapakowane są w sześcienne pudełko. Klocki można wykorzystać do kształtowania pojęcia liczby w aspekcie kardynalnym i porządkowym. Sześcian posiada 6 ścian, 8 wierzchołków, 12 krawędzi. Gdy ułożymy je kolejno możemy postawić pytanie „który to klocek?”. Zastosować je również można do kształtowania umiejętności dodawania, odejmowania i dzielenia i mnożenia. Np „Połowa z ośmiu to…” „Ułóż cztery rzędy po dwa klocki. Ile jest razem klocków?” „Masz trzy klocki. Gdy zabiorę dwa ile Ci zostanie?” Z klocków oczywiście można budować co rozwija umiejętności konstruowania i może być punktem wyjścia do pytań typu „Ile użyłeś klocków aby to zbudować?”

DAR numer4 Zestaw 8 prostopadłościanów (klocków) które można ułożyć 1 duży sześcian. Zestaw jest podobny do poprzedniego, klocki również umieszczone są sześciennym pudełku, ale tym razem są one podłużne, dzięki czemu dziecko ma więcej możliwości manipulacji i budowania. Można je porównywać z poprzednimi klockami zadając pytania „Czym one się różnią?” „Co mają takie same?”. Doskonale nadają się do wprowadzenia nowego słownictwa np cegła, schody, łóżko, stół, bowiem można z nich budować różnorodne obiekty, ale również słowa takie jak: wysoki, niski, długi, podłużny, wysokość, szerokość.

DAR numer 5 Zestaw zawiera 21 klocków bazowych sześciennych, 6 połówek klocka bazowego i 12 ćwiartek klocka bazowego. Klocki podobne są do poprzednich z tym że wprowadzono nowy trójkątny klocek – połowa sześcianu przecięty tak że tworzy „daszek”, co pozwala na budowanie bardziej wyszukanych i realistycznych obiektów. Należy zauważyć że 2 klocki trójkątne również tworzą klocek sześcienny.

Wszystkich darów jest 10,

Uwagi: W 1837 r. po opracowaniu i przetestowaniu swoich radykalnie nowych metod nauczania Froebel przeniósł się do Bad Blankenburg, gdzie założył instytut Zabawy i Aktywności, który w 1840 r przybrał nazwę Kindergarden. W placówce głównie wzięto głównie pod uwagę:

1. Zabawki niewymagające dużej aktywności umysłowej – tzw. dary

2. Gry i tańce wspierające aktywność ruchową

3. Obserwację oraz hodowlę roślin w ogrodzie, kształtujące świadomość istnienia świata naturalnego

 Froebel uczęszczał do instytutu prowadzonego przez Pestaloziego w Yvardon (1808-1810). Opuszczając go znał już podstawy teorii nauczania Pestalozziego, jednak uznał, że nie jest ona kompletna. W swojej teorii oparł się na czterech podstawowych ideach:

1. Wolności i swobodzie własnej ekspresji

2. Kreatywności

3. Rozwijaniu stosunków społecznych

4. Dbałości o sferę fizyczną – ruch