PISANKI KRASZANKI

 

 

Pisanki, pisanki,
jajka malowane
nie ma Wielkanocy
bez barwnych pisanek.
Pisanki, pisanki
jajka kolorowe,
na nich malowane
bajki pisankowe.
Na jednej kogucik,
a na drugiej słońce,
śmieją się na trzeciej
laleczki tańczące.
Na czwartej kwiatuszki,
a na piątej gwiazdki.
na każdej pisance
piękne opowiastki.

Ciekawostki
TRADYCJE I ZABAWY ZWIĄZANE Z PISANKAMI
• Dawniej przygotowanie kolorowych świątecznych jaj należało do zadań kobiet. Mężczyźni nie mieli wstępu do pomieszczenia, w którym żmudnie pracowały nad zdobieniami. Odczytywano to jako omen, a z jaj zdejmowano urok.
• Pisanki są związane z zabawą dyngusową. Dziewczyna, która nie chciała zostać oblana przez młodzieńca, miała szansę wykupienia się. Kartą przetargową była kolorowa pisanka. Nie mogła to być przypadkowa pisanka! Wybierano jedynie te wyjątkowo ładne.
• Zgodnie z tradycją, po posiłku nie wolno wyrzucać do kosza resztek poświęconych potraw. Dotyczy to również skorupek jaj. Należy je spalić lub zakopać.
• Jedna z zabaw wielkanocnych jest zderzanie się jajkami. Przeciwnicy w tym samym czasie zderzają się czubkiem pisanki. Przegrywa ten, któremu jako pierwszemu pęknie skorupka.
• Na Zachodzie w świąteczny dzień dzieci biorą udział w licznych zabawach. Do najpopularniejszych należą szukanie jajek wielkanocnych, ukrytych przez wielkanocnego zająca, turlanie jajek i bieg z jajkiem niesionym na łyżce stołowej.
RODZAJE PISANEK
Nie każda pisanka jest rzeczywiście pisanką! Nazwy rodzajów kolorowych jajek pochodzą od tradycyjnej techniki nanoszenia wzorów: Wzorem naszych przodków możecie skorzystać z dobrodziejstw natury i sklepowe barwniki zastąpić naturalnymi. Jaja gotuj w wywarach z roślin, aby uzyskały piękne kolory. Do garnka wsyp dany składnik, zalej całość wodą i zacznij gotować. Gdy wywar nabierze intensywnego koloru, dolej trochę octu i włóż jajka. Gotuj je do momentu uzyskania pożądanej barwy. Na koniec opłucz jaja w zimnej wodzie z octem i delikatnie osusz je papierowym ręcznikiem lub miękką szmatką.
• czarny: dąb, olcha, orzech włoski
• rudobrązowy: łupiny cebuli
• żółtozłocisty: kwiat nagietka, kora młodej jabłoni
• zielony: szczypiorek, świeża zielona trawa, listki barwinka, pędy młodego żyta
• niebieski: płatki bławatka
• fioletowy: płatki malwy, sok z jagód
• różowy, czerwony: sok z buraka[/pullquote]
technika z użyciem wosku. Wzorki na skorupce rysuje się rozgrzanym woskiem. Gdy zastygnie, jajko umieszczane jest w barwniku. Następnie z pokolorowanej i osuszonej pisanki ścierany jest wosk (można go zostawić);
drapanki: wzory wydrapywane na pomalowanej skorupce za pomocą ostrego narzędzia;
kraszanki: nazwa wywodzi się od kraszenia, czyli farbowania. Jajka uzyskują swój piękny kolor dzięki kąpieli w barwniku. Niegdyś stosowano naturalne barwniki;
oklejanki: skorupka jest wyklejana różnymi kolorowymi materiałami, włóczką, muliną. Kiedyś wykorzystywano do tego również płatki kwiatów. Świetny sposób dla miłośników decoupage'u; nalepianki: skorupka ozdabiana jest wycinkami kolorowego papieru;
ażurki: to bardzo zaawansowana sztuka ozdabiania skorupek. Rzeźbiarz pracuje na wydmuszce, w której za pomocą precyzyjnych narzędzi (wiertła, szlifierki, pilników, dłuta itp.) wycina ażurowy wzór.